Neem verantwoordelijkheid voor je eigen leven.

Persoonlijk vind ik het een belediging als je mensen als zielige vogeltjes, zwak en kwetsbaar behandeld. Ik geloof namelijk dat mensen — mensen zoals jij en ik — tot veel meer in staat zijn dan we zelf denken en dat anderen ons willen laten geloven. Ook in ‘moeilijke’ situaties.

En toch… toch zie je om je heen dat mensen niet serieus genomen worden. Dat begint al bij ouders richting de kinderen. Veel kinderen worden door hun (groot)ouders op een voetstuk gezet en als prinsesjes en prins behandeld. Je struikelt over over-beschermende vaders en moeders die hun (klein)kinderen voor alle mogelijke risico’s willen behoeden. Dat klinkt allemaal aardig en ‘Wat is daar nou op tegen?’ zou je nu kunnen denken.

In lijn met wat Jordan B. Peterson in zijn boek ’12 rules for life, an antidote to chaos’ schrijft, schuilt er een groot gevaar als je alles wat ook maar mogelijk bedreigend en gevaarlijk (en daarmee uitdagend en interessant) zou kunnen zijn, verbant of elimineert. Dat gevaar is dat we kinderen en mensen krijgen die niet tegen een stootje kunnen. Zelfs niet tegen een zuchtje tegenwind. En zich bij het minste en geringste beledigd voelen en zich verschuilen en begraven in de slachtofferrol. Wel veilig. Dat dan weer wel. En maatschappelijk steeds meer geaccepteerd lijkt het helaas wel. Er zijn veel bedrijven, praatgroepen, stichtingen, hulpgroepen, e.d., die alleen kunnen blijven bestaan zolang hordes mensen in de rol van slachtoffer gevangen blijven zitten. Niet altijd bewust. Vaak ook wel. Die afhankelijkheid moet dan ook koste wat kost blijven bestaan want anders verdienen die bedrijven geen geld meer. Mensen in de rol van slachtoffer houden als verdienmodel. Klinkt niet echt beschaafd vind ik. En toch is het meer regel dan uitzondering.

Want stel je voor dat iedereen sterk zou zijn? En mensen verantwoordelijkheid zouden nemen voor hun eigen leven? Precies. Dan hebben al die goedbedoelde initiatieven geen bestaansrecht meer. Mijn vraag is: wil je kinderen/mensen veilig maken, of sterk? Veel ouders zeggen ‘sterk’ als je ze deze vraag stelt en bereiken echter met hun overbezorgdheid exact het tegenovergestelde. Door kinderen met fluwelen handschoentjes aan te pakken en in de watten te leggen.

Wil je mensen ‘veilig’ maken of sterk?

Daarbij is er een trend ontstaan dat mensen, ook ongetwijfeld weer met de beste bedoelingen en liefde, verteld wordt over rechten, rechten en rechten die ze hebben. Welke plichten daar tegenover staan wordt vaak verzwegen en als detail beschouwd. Dan lees ik net dat in Florida een lerares ontslagen is omdat ze kinderen die een opdracht van school niet hebben ingeleverd een ‘nul’ als punt geeft. “Since there was zero work done, Diane gave them zeros.” Klinkt heel plausibel. Alleen was het beleid van de school om geen punten lager dan een 5 te geven. Ook als je als kind dus helemaal niets doet en niks van de schoolopdrachten inlevert. Diane, de lerares, vindt dat je punten moet verdienen. Niks mis mee zou ik zeggen. Wel even iets anders dan dat je ‘gewoon overal recht op’ meent te hebben.

Iets anders dat van alle tijden is, is jaloezie. Jaloezie omdat iemand anders blijkbaar dunner, sterker, gelukkiger, rijker, succesvoller, populairder, en weet-ik-veel-nog-allemaal meer, is. En wat doen we dan met zijn allen? Dan zetten we die ander buiten spel. Nemen we die ander op allerlei manieren af wat hem of haar zo succesvol maakt. Dit vanuit een overtuiging dat jij — die zichzelf zielig of minder voelt — daarmee geholpen bent. Dat gevoel van euforie is echter van korte duur. Op de lange duur ben je daar niet mee geholpen. Het is een doodlopende weg. Het zwakker maken van anderen maakt jou niet sterker. Hoe makkelijk het ook lijkt als oplossing — jij hoeft zelf tenslotte alleen maar te klagen en medeklagers te vinden en je krijgt nog subsidie ook om een nieuwe praatgroep op te richten — het is niet dé oplossing.

 You can’t strengthen the weak by weakening the strong

Wat dan wel? Begin eens met het geloven in je eigen kunnen. Geloven dat je sterker bent dan je denkt of bent gaan geloven onder invloed van anderen. Geloven dat je geen slachtoffer bent van je verleden — dat jouw toekomst bepaald wordt door de keuzes die je maakt. Elke dag opnieuw.

Gelukkig zie ik een tegenbeweging ontstaan— of wil ik die tegen beter weten zien en maak ik dit mezelf wijs omdat ik er uit de grond van mijn hart op hoop — van kinderen en mensen die er wel klaar mee zijn en tabak van hebben dat hun potentiële (veer)kracht systematisch onderschat wordt en onderdrukt. Dat ze verantwoordelijkheid (willen) nemen voor hun eigen leven en eisen dat ze dit ook kunnen en mogen doen. Diep vanbinnen willen we allemaal een zinvol leven leiden en iets bijdragen aan de wereld waarop we leven. Laten we daar ruimte voor maken!

Vroeger op schoolreisje was het stoer om achter in de bus te zitten; daar gebeurde de spannende dingen en zaten de populaire kinderen waar je bij wilde horen. Of was dat alleen in mijn tijd? De chauffeur had het stuur in handen en bepaalde de eindbestemming, de tussenstops en via welke route jij er kwam. Het schoolreisje is echter allang voorbij. En het is hoog tijd om van de achterbank te komen en het stuur van je leven in eigen hand te nemen.

Ik geloof in je. Jij ook?

Scroll naar top